दिल्ली : दिल्लीतील जंतरमंतर येथे ‘नीट’ (NEET) पेपर लीक घटनेवरून विद्यार्थ्यांचे आंदोलन सुरू आहे. केंद्रीय शिक्षण मंत्री धर्मेंद्र प्रधान यांनी राजीनामा द्यावा, अशी मागणी विद्यार्थी करत आहेत. यापूर्वी सोनम वांगचुक यांनी या विद्यार्थ्यांच्या समर्थनार्थ आमरण उपोषण केले होते. आता अभिजीत दिपके आणि त्यांच्या सहकाऱ्यांनी या आंदोलनाचे नेतृत्व हाती घेतले आहे. काल दिल्लीतील आंदोलनाने हिंसक वळण घेतले. पोलिसांनी अनेक आंदोलकांवर लाठीचार्ज केला आणि या घटनेचे व्हिडिओ सोशल मीडियावर व्हायरल झाले. हे आंदोलन सुरू असतानाच दिल्लीवर आणखी एक संकट ओढवले आहे. पंजाबमधील हजारो शेतकरी राजधानीच्या दिशेने कूच करण्यासाठी शंभू सीमेवर जमा झाले आहेत.
भारत आणि अमेरिका यांच्यातील प्रस्तावित मुक्त व्यापार कराराला (FTA) विरोध करण्यासाठी हे आंदोलन केले जात आहे. ‘देश बचाव मोर्चा’ने (Desh Bachao Morcha) हा करार रद्द करण्याच्या मागणीसाठी या आंदोलनाची (Farmers Protest )हाक दिली आहे. दरम्यान, सोमवारी हरियाणा पोलिसांनी भारतीय किसान युनियनचे प्रमुख गुरनाम सिंग चढुनी यांना ताब्यात घेतले. ते दिल्लीत आयोजित ‘किसान महापंचायती’ला उपस्थित राहण्यासाठी जात होते. या भागात सुरक्षा व्यवस्था कडक (Security Alert) करण्यात आली असून, भारतीय न्याय संहितेच्या (BNS) कलम १६३ (पूर्वीचे CrPC कलम १४४) अंतर्गत निर्बंध लागू करण्यात आले आहेत. रस्त्याच्या दोन्ही बाजूंना बॅरिकेड्स लावण्यात आले असून वाहतूक पूर्णपणे थांबवण्यात आली आहे.
अमृतसर आणि गुरदासपूर येथील शेतकऱ्यांचा ताफा शंभू सीमेवरून दिल्लीला पोहोचण्याच्या तयारीत आहे. भारत-अमेरिका मुक्त व्यापार करार त्वरित रद्द करणे ही शेतकऱ्यांची मुख्य मागणी आहे. हा करार लागू झाल्यास भारतीय शेती, दुग्धव्यवसाय आणि ग्रामीण भागातील लोकांच्या उपजीविकेवर थेट परिणाम होईल, असा युक्तिवाद ते करत आहेत. परदेशी उत्पादनांच्या मोठ्या प्रमाणावरील आगमनामुळे देशांतर्गत शेतकऱ्यांचे मोठे नुकसान होईल आणि अल्पभूधारक शेतकऱ्यांचे व्यवसाय कोलमडतील, अशी भीती त्यांना वाटते.
अराजकीय असलेल्या ‘संयुक्त किसान मोर्चा’ आणि ‘किसान मजदूर मोर्चा’चे नेतेही या आंदोलनात सहभागी होण्यासाठी लवकरच घटनास्थळी पोहोचण्याची शक्यता आहे. शेतकरी नेते सरवण सिंग पंढेर हे देखील या आंदोलनाचा भाग आहेत आणि त्यांची उपस्थिती या आंदोलनासाठी महत्त्वपूर्ण मानली जात आहे. कोणत्याही अनुचित प्रकाराला प्रतिबंध करण्यासाठी प्रशासनाने पोलीस बंदोबस्त तैनात केला आहे. मात्र, मागील आंदोलनांच्या तुलनेत तैनात करण्यात आलेल्या पोलिसांची संख्या कमी आहे. शंभू सीमेवरील सुरक्षा व्यवस्था पाहता, प्रशासनाला कोणताही व्यत्यय किंवा गोंधळ टाळायचा असल्याचे दिसून येते. दरम्यान, शेतकरी संघटनांनी स्पष्ट केले आहे की, जोपर्यंत सरकार त्यांच्या मागण्या मान्य करत नाही, तोपर्यंत हे आंदोलन सुरूच राहील. संपूर्ण देश या घडामोडींकडे बारकाईने लक्ष ठेवून आहे, कारण याचा थेट परिणाम शेतकऱ्यांची आर्थिक स्थिती आणि देशाचे व्यापार धोरण यांवर होणार आहे. आगामी काळात ही परिस्थिती कशी वळण घेते, याकडे सर्वांचे लक्ष असेल.
दिल्लीच्या दिशेने कूच करणाऱ्या शेतकऱ्यांच्या गटांना रोखण्यासाठी प्रशासनाने मोठ्या संख्येने पोलीस आणि सुरक्षा दले तैनात केली आहेत. घटनास्थळी जेसीबी आणि क्रेनही सज्ज ठेवण्यात आले आहेत. जरी राष्ट्रीय महामार्ग ४४ पूर्णपणे बंद करण्यात आलेला नसला, तरी प्रशासन परिस्थितीवर बारीक लक्ष ठेवून आहे. दरम्यान, ‘किसान मजदूर मोर्चा’चे नेते सरवण सिंग पंढेर यांनी सांगितले की, पंजाब, हरियाणा, हिमाचल प्रदेश आणि राजस्थानसह अनेक राज्यांतील शेतकरी या रॅलीत सहभागी होण्यासाठी दिल्लीत दाखल होतील. हे आंदोलन ‘सेव्ह द कंट्री फ्रंट’च्या (Save the Country Front) बॅनरखाली आयोजित केले जात आहे.
📌 महत्वाच्या बातम्या
- ‘पोलिसांनी मुलींना बेदम मारहाण केली, मला माफ करा’; अभिजित दिपकेंनी पोलिसांच्या कारवाईवर नेमकं काय म्हटलंय?
- पुणे हादरलं! तरुणीवर चौघांकडून लैंगिक अत्याचार; वाघोली पोलिसांची मोठी कारवाई
- Maharashtra Rain Alert: महाराष्ट्रात पुन्हा मुसळधार पावसाची एन्ट्री; कोणत्या जिल्ह्यांना ‘ऑरेंज’ आणि ‘येलो अलर्ट’?
