आयसीसीकडून क्रिकेटच्या नियमांत ८ मोठे बदल; २ जुलैपासून अंमलबजावणी, ‘या’ चुकांना ५ धावांचा दंड

🕒 1 min read

मुंबई: आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेने (ICC) खेळाला अधिक गतिमान, पारदर्शक आणि रोमांचक बनवण्यासाठी काही महत्त्वाचे नियम बदल जाहीर केले आहेत. कसोटीसह मर्यादित षटकांच्या क्रिकेटमध्येही हे बदल लागू होणार असून, २ जुलै २०२५ पासून त्यांची अंमलबजावणी सुरू होईल. या बदलांमुळे खेळाडूंच्या निर्णयक्षमतेवर आणि मैदानातील शिस्तीवर अधिक भर दिला जाईल.

क्रिकेटमध्ये काळानुरूप बदल होत राहिले आहेत आणि आता आयसीसीने एकूण आठ नव्या नियमांना हिरवा कंदील दाखवला आहे. यामध्ये कसोटी क्रिकेटमधील धीम्या गोलंदाजीच्या गतीवर नियंत्रण आणण्यासाठी ‘स्टॉप क्लॉक’ नियमाचा समावेश आहे, ज्यामुळे वेळ वाया घालवणाऱ्या संघांना पाच धावांचा दंड होऊ शकतो. तसेच, झेल आणि ‘शॉर्ट रन’ यांसारख्या परिस्थितीतही नवे नियम लागू होतील. एकदिवसीय क्रिकेटमध्ये ३५ षटकांपर्यंत एकाच चेंडूचा वापर यांसारखे बदलही यात आहेत, जे गोलंदाजांसाठी गेमचेंजर ठरू शकतात.

ICC Announces 8 Major Cricket Rule Changes from July 2

१. कसोटी क्रिकेटमध्ये ‘स्टॉप क्लॉक’: टी२० आणि एकदिवसीय क्रिकेटमध्ये यशस्वी ठरलेला ‘स्टॉप क्लॉक’ नियम आता कसोटी क्रिकेटमध्येही लागू होईल. यानुसार, क्षेत्ररक्षण करणाऱ्या संघाला एका षटक समाप्तीनंतर एक मिनिटाच्या आत पुढचे षटक सुरू करणे बंधनकारक असेल. यात कसूर झाल्यास दोन वॉर्निंगनंतर प्रत्येक चुकीसाठी ५ धावांचा दंड ठोठावला जाईल. ८० षटकांनंतर वॉर्निंग रिसेट होईल. यामुळे कसोटी सामन्यांची गती वाढण्यास मदत होईल.

२. शॉर्ट रनसाठी दंडात बदल: पूर्वी शॉर्ट रनसाठी थेट ५ धावांचा दंड आकारला जात असे. आता जर फलंदाजाने जाणीवपूर्वक धाव पूर्ण केली नसेल, तर पंच क्षेत्ररक्षण करणाऱ्या संघाला विचारतील की, स्ट्राईकला कोण हवे आहे. मात्र, हा निर्णय पंचांच्या मतावर अवलंबून असेल. यामुळे गैरफायदा घेणाऱ्या फलंदाजांवर वचक बसेल.

३. चेंडूला लाळ लावण्यावरील निर्बंध: चेंडूला लाळ लावून घासण्याच्या नियमात मोठा बदल झाला आहे. जर पंचांना चेंडूवर लाळ दिसली, तर तो लगेच बदलला जाणार नाही. कारण काही खेळाडू जाणूनबुजून चेंडू बदलण्यासाठी लाळ लावतात. आता पंच फक्त चेंडू खूप ओला किंवा अधिक चमकत असेल तरच तो बदलण्याचा निर्णय घेतील. हा निर्णय पूर्णपणे पंचांच्या अखत्यारीत असेल.

४. ‘आऊट’ निर्णयानंतर डीआरएस प्रोटोकॉलमध्ये बदल: जर फलंदाजाला झेलबाद दिले गेले आणि त्याने डीआरएस (DRS) मागितला. अल्ट्राएजमध्ये चेंडू बॅटला न लागता पॅडला घासल्याचे दिसले, तर पूर्वी पंच एलबीडब्ल्यू (LBW) तपासत होते. झेलबाद नसल्यास एलबीडब्ल्यूदेखील नाबाद ठरत होता. मात्र, आता अशा स्थितीत फलंदाज बाद धरला जाईल.

५. फलंदाजाविरुद्ध दोन अपील झाल्यास: टीव्ही पंच (Third Umpire) पूर्वी मैदानातील पंचांच्या निर्णयाचा विचार करून नंतर खेळाडूंच्या रिव्ह्यूचा विचार करत असत. आता मात्र, जर फलंदाज पहिल्याच घटनेत बाद झाला, तर चेंडू ‘डेड’ घोषित होईल आणि दुसरा रिव्ह्यू तपासला जाणार नाही. उदाहरणार्थ, एलबीडब्ल्यू आणि रन आउटसाठी अपील झाल्यास, टीव्ही पंच प्रथम एलबीडब्ल्यू तपासतील, कारण ती घटना आधी घडली. फलंदाज बाद झाल्यास चेंडू तिथेच ‘डेड’ होईल.

६. झेलच्या नियमातही महत्त्वपूर्ण बदल: मैदानातील पंचांना झेल घेतला की नाही हे निश्चित माहिती नसल्यास पूर्वी तिसऱ्या पंचांकडे दाद मागितली जात असे. त्यावेळी सर्वप्रथम ‘नो बॉल’ तपासला जात असे. नो बॉल असल्याने पुढे काहीच तपासले जात नव्हते. आता मात्र तिसरा पंच केवळ झेलची स्थिती तपासणार. जर झेल योग्य असेल, तर संघाला नो बॉलसाठी अतिरिक्त धावा मिळतील. पण झेल योग्य नसल्यास, फलंदाजाने केलेल्या धावा संघाच्या खात्यात जमा होतील.

७. एकदिवसीय क्रिकेटमध्ये नवे चेंडू: आता एकदिवसीय क्रिकेटमध्ये ३५ षटकानंतर नवा चेंडू वापरण्याची संधी मिळेल. यामुळे वेगवान गोलंदाजांना डेथ ओव्हर्समध्ये (शेवटच्या षटकांमध्ये) मदत मिळू शकते आणि सामना अधिक रंजक होईल.

८. सीमेवर झेल पकडण्याचा नियम: सीमेवर झेल पकडताना क्षेत्ररक्षकाला सीमेबाहेर फक्त एकदाच उडी मारून झेल पकडण्याची संधी असेल. यामुळे झेल घेतानाच्या संदिग्धतेला आळा बसेल.

क्रिकेटच्या नियमांमध्ये बदल करणे ही आयसीसीसाठी नवीन गोष्ट नाही. खेळ अधिक न्याय्य, वेगवान आणि प्रेक्षकांसाठी आकर्षक बनवण्यासाठी असे बदल नियमितपणे केले जातात. ‘स्लो ओव्हर रेट’ (Slow Over Rate) ही कसोटी क्रिकेटमधील एक मोठी समस्या राहिली आहे, ज्यामुळे सामन्यांचा वेळ वाढतो आणि प्रेक्षकांना कंटाळा येऊ शकतो. तसेच, झेल आणि डीआरएसशी संबंधित गुंतागुंत दूर करण्यासाठीही अनेकदा नियमांमध्ये बदल करावे लागले आहेत. कोविड-१९ महामारीच्या काळात चेंडूला लाळ लावण्यावर तात्पुरती बंदी घालण्यात आली होती, परंतु आता त्या नियमात कायमस्वरूपी बदल केले गेले आहेत.

ICC ने हे आठ महत्त्वाचे बदल २ जुलै २०२५ पासून लागू करण्याचे जाहीर केले आहे. यामुळे आगामी आंतरराष्ट्रीय सामन्यांमध्ये खेळाडू आणि पंचांना या नव्या नियमांनुसार खेळ सांभाळावा लागेल. क्रिकेट चाहत्यांमध्ये या बदलांविषयी उत्सुकता असून, यामुळे खेळावर नेमका काय परिणाम होतो हे पाहणे औत्सुक्याचे ठरेल. हे बदल खेळाला अधिक रोमांचक आणि निष्पक्ष बनवतील अशी अपेक्षा आहे.

📌 महत्वाच्या बातम्या

• हिंदी नाही म्हणजे नाहीच! राज ठाकरे कडाडले; मुंबईत सरकारला दाखवणार मराठीची ताकद!
• जया बच्चननंतर आता काजोलही भडकली! म्हणाली, “पापाराझी तुम्हाला तसं वागण्यास भाग पाडतात!”
• राहुल-पंत यांच्यावर संथ खेळाचा आरोप; इंग्लंडला विजयासाठी 350 धावांची गरज

📈 लोकप्रिय बातम्या

सोन्या-चांदीच्या दरात मोठी घसरण; अचानक भाव का कोसळले? जाणून घ्या

लाडकी बहीण योजनेच्या हप्त्याची तारीख जाहीर, पण लाभार्थ्यांच्या संख्येत मोठी घट?

तुकाराम मुंढेंच्या धडक कारवाईनंतर पुन्हा बदलीची चर्चा, ग्राहक पंचायतीचा मुख्यमंत्र्यांना इशारा