Monsoon 2026 : या वर्षीच्या मान्सून हंगामात ‘एल निनो’चा (El Niño) प्रभाव अधिक तीव्र होण्याची शक्यता आहे. देशाला पावसाच्या मोठ्या तुटीचा सामना करावा लागत आहे. जून आणि जुलै महिन्यांत झालेली पावसाची तूट ऑगस्ट महिन्यात भरून निघेल अशी अपेक्षा होती, परंतु तसे घडले नाही.
परिणामी, संपूर्ण मान्सून हंगामात देशात सरासरीपेक्षा कमी पाऊस पडण्याची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे. हवामान अंदाज वर्तवणाऱ्या ‘स्कायमेट’ (Skymet) या संस्थेने आपल्या ताज्या अहवालात ही शक्यता अधोरेखित केली आहे. यामुळे देशाच्या अनेक भागांत दुष्काळाचा धोका वाढण्याची चिंता निर्माण झाली आहे.
स्कायमेटच्या अंदाजानुसार, चार महिन्यांच्या मान्सून हंगामात (जून ते सप्टेंबर) देशात ‘दीर्घकालीन सरासरी’च्या (LPA) केवळ ८५ टक्के पाऊस पडण्याची शक्यता आहे. या हंगामात दुष्काळसदृश परिस्थिती निर्माण होण्याची ७० टक्के शक्यता आहे. याचा परिणाम पावसावर अवलंबून असलेली शेती, जलसाठे आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्थेवर होण्याची शक्यता आहे.
Monsoon 2026 El Nino rainfall forecast
ऑगस्ट महिन्यातील पावसाची स्थितीही निराशाजनक दिसत आहे. या महिन्यात देशात सुमारे २१४ मिमी पाऊस पडण्याचा अंदाज आहे, जो दीर्घकालीन सरासरीच्या (LPA) केवळ ८४ टक्के आहे. ऑगस्टमध्ये सरासरीपेक्षा कमी पाऊस पडण्याची ७० टक्के शक्यता स्कायमेटने वर्तवली आहे.
सप्टेंबर महिन्यासाठी सुमारे १३४ मिमी पावसाचा अंदाज वर्तवण्यात आला आहे, जो दीर्घकालीन सरासरीच्या (LPA) सुमारे ८० टक्के आहे. सप्टेंबरमध्येही सरासरीपेक्षा कमी पाऊस पडण्याची ७० टक्के शक्यता वर्तवण्यात आली आहे, ज्यावरून असे दिसून येते की मान्सूनच्या अंतिम टप्प्यातही पावसाची तूट कायम राहील.
दरम्यान, जुलैच्या अखेरीस जारी केलेल्या अंदाजात, भारतीय हवामान विभागाने (IMD) देखील असे भाकीत केले होते की, या वर्षी देशात सरासरीच्या ९४ टक्क्यांपेक्षा कमी पाऊस पडण्याची शक्यता आहे. ‘स्कायमेट’च्या ताज्या अंदाजामुळे पावसाच्या परिस्थितीबाबतची चिंता आता अधिकच वाढली आहे.
हवामान तज्ज्ञांनी या वर्षीच्या मान्सूनवर ‘एल निनो’चा संभाव्य परिणाम वारंवार अधोरेखित केला आहे. १ जून ते १८ ऑगस्ट या कालावधीत देशात सरासरी ५२७ मिमी पाऊस झाला. तरीही, सध्या एकूण पावसाची तूट १३ टक्के इतकी आहे.
पूर्व आणि ईशान्य भारतात पावसाची २६ टक्के मोठी तूट दिसून येत आहे. वायव्य भारतात ११ टक्के, मध्य भारतात १ टक्के आणि दक्षिण भारतात २२ टक्के पावसाची तूट नोंदवण्यात आली आहे.
पावसाचे हे असमान वितरण कृषी क्षेत्रासाठी चिंतेची बाब आहे. काही भागांत पुरेसा पाऊस पडत असला, तरी अनेक राज्यांत मात्र पावसाची कमतरता कायम आहे. नजीकच्या काळात देशातील कृषी उत्पादन, पाणीपुरवठा आणि जलाशयांमधील पाणीसाठा हे प्रामुख्याने पावसाचे स्वरूप, त्याचे वितरण आणि ‘एल निनो’चा (El Niño) प्रभाव यांवर अवलंबून असतील.
📌 महत्वाच्या बातम्या
- ‘पाणी अडवूया, पाणी जिरवूया’; जलसंधारण दिनानिमित्त एकनाथ शिंदेंचे मोठे आवाहन
- ‘चोरी यांनीच, तपास यांनीच अन् क्लीन चिटही यांनीच द्यायची’; रोहित पवारांचा भाजपवर निशाणा
- Maratha OBC Reservation: आझाद मैदानावर मराठा-ओबीसी आमनेसामने; आंदोलनाच्या परवानगीवरून पेच
Ask Maharashtra Desha
आधी महाराष्ट्र देशाच्या उपलब्ध बातम्यांमधून उत्तर शोधले जाईल. माहिती अपुरी असल्यास वेबवरील अतिरिक्त स्रोत तपासले जातील.
