भारतीय रिझर्व्ह बँकेने (RBI) एक महत्त्वपूर्ण पाऊल उचलले आहे. आता १० आणि २० रुपयांसारख्या कमी मूल्याच्या चलनी नोटांच्या छपाईसाठी कागदाऐवजी प्लास्टिकचा वापर केला जाणार आहे. नोटांची टिकाऊपणा वाढवणे हा यामागचा उद्देश आहे. रिझर्व्ह बँक सध्या या उपक्रमाचा विचार करत असून, निविदा (टेंडर), नमुने (सॅम्पलिंग) आणि चाचणी (टेस्टिंग) या टप्प्यांवर सध्या प्रक्रिया सुरू आहे.
या पार्श्वभूमीवर, रिझर्व्ह बँकेच्या मालकीच्या ‘भारतीय रिझर्व्ह बँक नोट मुद्रण प्रायव्हेट लिमिटेड’ (BRBNMPL) या कंपनीने निविदा जारी केली आहे. या निविदेसाठी एका भारतीय आणि दोन परदेशी कंपन्यांनी बोली लावली आहे. मात्र, रिझर्व्ह बँकेने या नोटांच्या छपाईसाठी काही विशिष्ट अटी घातल्या आहेत.
RBI Currency Note Update
यामध्ये दोन प्रमुख अटी घालण्यात आल्या आहेत. पहिली म्हणजे, ज्या कंपनीला कंत्राट मिळेल तिने एक शपथपत्र सादर करणे आवश्यक आहे, ज्यामध्ये असे नमूद असेल की भारतातील तिचे कामकाज चीन किंवा पाकिस्तानशी संबंधित कोणत्याही हालचालींपासून पूर्णपणे मुक्त असेल.
दुसरी तसेच सर्वात महत्त्वाची अट म्हणजे, या नोटांच्या छपाईसाठी वापरल्या जाणाऱ्या पॉलिमरमध्ये प्राण्यांची चरबी (animal fat) नसावी, कारण या कामासाठी प्राण्यांची चरबी असलेल्या पॉलिमरचा वापर करण्यास मनाई आहे.
त्यानंतर, कंपनीला आपल्या कामाचे नमुने आरबीआयकडे (RBI) सादर करावे लागतील. या नोटांची टिकाऊपणा तपासण्यासाठी भारतातील विविध हवामान परिस्थितींमध्ये त्यांची चाचणी केली जाईल. तसेच, हवामानातील बदलांचा त्यांच्यावर काही परिणाम होतो का? याचेही मूल्यांकन केले जाईल.
एका अहवालानुसार, या प्रकल्पासाठी तीन कंपन्यांनी निविदा सादर केल्या आहेत. ज्यामध्ये एक भारतीय आणि दोन परदेशी कंपन्यांचा समावेश आहे. या यादीत भारतातील सर्वात मोठी BOPP (बायएक्सियली ओरिएंटेड पॉलीप्रॉपिलीन) निर्यातदार कंपनी असलेल्या ‘कॉस्मो फर्स्ट’चाही समावेश आहे. अहवालांनुसार, ही प्रक्रिया सध्या सुरू आहे.
📌 महत्वाच्या बातम्या
- मोदींचा फोटो हटवणं भोवलं? अमित ठाकरेंसह 20-25 जणांवर पोलिसांत गुन्हा
- Maharashtra Voter List 2026: मतदारांसाठी मोठी बातमी; तुमचं नाव वगळलं आहे का? लगेच तपासा
- पोलीस कर्मचाऱ्याचा अल्पवयीन तरुणीवर अत्याचार; बिडकीन ठाण्यात पोक्सोसह गंभीर गुन्हे दाखल
Ask Maharashtra Desha
आधी या वेबसाइटवरील उपलब्ध बातम्यांमधून उत्तर शोधले जाईल. माहिती अपुरी असल्यास वेबवरील अतिरिक्त स्रोत तपासले जातील.
