प्रतिनिधी, 17 नोव्हेंबर: महाराष्ट्रातील भूजल पातळीबाबत अतिशय चिंताजनक माहिती समोर आली आहे. भूजल सर्वेक्षण आणि विकास यंत्रणेने केलेल्या पाहणीनुसार, राज्यातील ३ हजार ८१६ निरीक्षण विहिरींपैकी तब्बल ३ हजार ३२१ विहिरींच्या पाणीपातळीत मोठी घट झाली आहे. म्हणजेच राज्याच्या सुमारे ८७ टक्के विहिरींमधील पाणी वेगाने खाली गेले आहे.
या सर्वेक्षणात ९६४ विहिरींमधील पाण्याची पातळी तीन मीटरपेक्षा जास्त खोल गेल्याचे स्पष्ट झाले आहे. मराठवाड्याला या पाणीटंचाईचा सर्वात मोठा फटका बसला असून, विदर्भ आणि उत्तर महाराष्ट्रातही भूजल पातळी झपाट्याने कमी होत असल्याचे सर्वेक्षणातून उघड झाले आहे.
विभागनिहाय आकडेवारीनुसार, मराठवाड्यातील छत्रपती संभाजीनगर विभागात सर्वाधिक ८६२ विहिरींमधील पाणी कमी झाले असून, यातील ५९४ विहिरींची पातळी तीन मीटरपेक्षा अधिक घटली आहे. त्याखालोखाल उत्तर महाराष्ट्रातील नाशिक विभागात ६५० (१६० विहिरी ३ मीटरपेक्षा अधिक घट), तर पश्चिम महाराष्ट्रात पुणे विभागात ५५८ (११७ विहिरी ३ मीटरपेक्षा अधिक घट) विहिरींची नोंद झाली आहे. याशिवाय अमरावती विभागात ५३१ पैकी ६६, नागपूर विभागात ५३० पैकी १८ आणि कोकण विभागातील १९० पैकी ९ विहिरींमध्ये तीन मीटरपेक्षा अधिक घसरण पाहायला मिळाली.
गेल्या अकरा वर्षांतील आकडेवारीची तुलना केल्यास परिस्थितीचे गांभीर्य लक्षात येते. २०१५ मध्ये भूजलपातळीत घट झालेल्या विहिरींची संख्या २ हजार २४६ होती, ती सप्टेंबर २०२६ अखेर ३ हजार ३२१ वर पोहोचली आहे. या काळात १ हजार ७५ विहिरींची नव्याने भर पडली. २०१५ च्या तुलनेत उत्तर महाराष्ट्रात ३६२ वरून ६५०, नागपूर विभागात २७९ वरून ५३०, तर अमरावती विभागात २९८ वरून ५३१ पर्यंत या विहिरींची संख्या वाढली आहे.
भूजलाचा हा वाढता ताण कमी करण्यासाठी नागपूर जिल्हा परिषदेने पावले उचलली आहेत. दुष्काळावर मात करण्यासाठी नागपूर जिल्ह्यातील वापरात नसलेल्या तब्बल १८ हजार जुन्या विहिरींचे पुनरुज्जीवन करण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे. तसेच, दुष्काळग्रस्त १४० गावांसाठी प्रशासनाने २५ खासगी विहिरींचे अधिग्रहण केल्याची माहिती नागपूर जिल्हा परिषदेच्या पाणीपुरवठा विभागाचे मुख्य अभियंते अशोक धोंगे यांनी दिली आहे.
📌 महत्वाच्या बातम्या
- ‘अकबन’ चक्रीवादळाचा धोका: महाराष्ट्रात हवामान बदलणार, विदर्भ-मराठवाड्यात ४ दिवस पावसाचा अंदाज
- पहलगाम हल्ल्याच्या नावाने ‘डिजिटल अरेस्ट’; सीबीआय-एनआयएची भीती दाखवून निवृत्त वकिलाचे ४ कोटी लुटले
- देवेंद्र फडणवीस हेच ‘मफलर मॅन’; रोहित पवारांच्या दाव्यावर भाजप नेत्यांचा जोरदार पलटवार








