२०२८ पासून आयपीएलमध्ये १२ संघांचा समावेशाची शक्यता, पुणे आणि वडोदरा फ्रँचायझी शर्यतीत आघाडीवर

प्रतिनिधी, 11 नोव्हेंबर: भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ (BCCI) २०२८ च्या हंगामापासून आयपीएलमध्ये आणखी दोन नव्या संघांचा समावेश करण्याच्या विचारात आहे. ‘मिंट’ने दिलेल्या एका वृत्तानुसार, यासाठी पुणे आणि वडोदरा या शहरांची नावे संभाव्य ठिकाणे म्हणून आघाडीवर आहेत. मात्र, याविषयीची चर्चा अद्याप प्राथमिक टप्प्यात असून, शहरांची अंतिम निवड अद्याप निश्चित झालेली नाही.

आयपीएलची सुरुवात २००८ मध्ये आठ संघांसह झाली होती. त्यानंतर २०११ मध्ये पुणे वॉरियर्स इंडिया आणि कोची टस्कर्स केरळ या दोन संघांची भर पडल्याने ही संख्या दहावर पोहोचली. पण, करारातील अडचणींमुळे कोचीच्या फ्रँचायझीला एका हंगामानंतरच बाहेर पडावे लागले. सहारा समूहाच्या मालकीच्या ‘पुणे वॉरियर्स इंडिया’ने फ्रँचायझी शुल्कावरून बीसीसीआयसोबत झालेल्या आर्थिक वादानंतर २०१३ मध्ये स्पर्धेतून माघार घेतली होती.

त्यानंतर चेन्नई सुपर किंग्स आणि राजस्थान रॉयल्सवर बंदी घातली गेल्याने, २०१६ आणि २०१७ या दोन हंगामांसाठी ‘रायझिंग पुणे सुपरजायंट’ने पुण्याचे प्रतिनिधित्व केले. २०१७ च्या अंतिम फेरीत त्यांना मुंबई इंडियन्सकडून अवघ्या एका धावेने पराभव स्वीकारावा लागला होता.

दुसरीकडे, अहमदाबादपासून सुमारे ११० किलोमीटर अंतरावर असलेल्या वडोदरा शहरालाही आंतरराष्ट्रीय क्रीडा पायाभूत सुविधा विकसित करण्याच्या गुजरात राज्याच्या प्रयत्नांचा फायदा होऊ शकतो. २०३६ च्या ऑलिम्पिक क्रीडा स्पर्धा आयोजित करण्याच्या भारताच्या प्रयत्नांच्या पार्श्वभूमीवर अहमदाबादच्या क्रीडा क्षेत्रातील महत्त्वाकांक्षांकडे लक्ष वेधले गेले आहे. केंद्रीय गृहमंत्री अमित शहा यांनी ४ सप्टेंबर रोजी एका सरकारी निवेदनात या शहरात आंतरराष्ट्रीय दर्जाच्या क्रीडा सुविधा विकसित करण्याच्या योजनांची रूपरेषा मांडली होती.

नव्याने येणाऱ्या आयपीएल फ्रँचायझींचे मूल्यांकन १ अब्ज डॉलर्सच्या पुढे जाऊ शकते. ‘मिंट’च्या वृत्तानुसार, युरोपातील खासगी इक्विटी फर्म ‘परमिरा’ (Permira), पश्चिम आशियातील सार्वभौम संपत्ती निधी (sovereign wealth funds), आशियाई सरकारी गुंतवणूक संस्था आणि भारतातील प्रमुख व्यावसायिक समूह या संभाव्य गुंतवणूकदारांमध्ये सामील आहेत. याशिवाय, अमेरिकेतील काही फॅमिली ऑफिस आणि अति-श्रीमंत व्यक्ती या गुंतवणुकीचे मूल्यमापन करत असून, काही जण अल्पसंख्याक भागभांडवल (minority stakes) घेण्याच्या विचारात आहेत.

यापूर्वी २०२२ च्या हंगामात बीसीसीआयने दोन नवीन संघांचा समावेश केला होता. त्यावेळी आरपी-संजीव गोएंका समूहाने लखनौचा संघ ९४० दशलक्ष डॉलर्समध्ये खरेदी केला होता, तर सीव्हीसी कॅपिटल पार्टनर्सने अहमदाबाद फ्रँचायझी (नंतरची गुजरात टायटन्स) ७५० दशलक्ष डॉलर्समध्ये मिळवली होती.

अलीकडेच झालेल्या व्यवहारांमुळे नवीन संघांना मोठी किंमत मिळण्याची शक्यता वाढली आहे. युनायटेड स्पिरिट्सने ‘रॉयल चॅलेंजर्स बंगळुरू’ (RCB) १.७८ अब्ज डॉलर्समध्ये आदित्य बिर्ला ग्रुप, बेनेट कोलमन अँड कंपनी, ब्लॅकस्टोन आणि बोल्ट व्हेंचर्स यांच्या कन्सोर्टियमला विकण्यास सहमती दर्शवली आहे. तसेच, लक्ष्मी मित्तल आणि अदार पूनावाला यांच्या नेतृत्वाखालील समूहाने ‘राजस्थान रॉयल्स’ १.६५ अब्ज डॉलर्स मूल्यावर विकत घेतली, तर टोरेंट ग्रुपने गेल्या वर्षी गुजरात टायटन्समध्ये ६७ टक्के बहुमतीय हिस्सा सुमारे ८७५ दशलक्ष डॉलर्समध्ये खरेदी केला होता.

मात्र, बीसीसीआयचा हा विस्तार व्यावसायिक गणिते आणि भारतीय खेळाडूंची उपलब्धता यावर अवलंबून असेल. दोन नवे संघ आल्यास स्पर्धेचे वेळापत्रक आणि प्रसारणाचे हक्क वाढतील, त्यामुळे यासाठी जादा रक्कम मोजण्याची प्रसारकांची (broadcasters) तयारी हाही एक महत्त्वाचा मुद्दा असणार आहे. सध्याच्या २०२३-२०२७ मधील मीडिया हक्कांमधून ६.२ अब्ज डॉलर्सची कमाई झाली आहे, ज्यामुळे आयपीएल ही प्रति-सामन्याच्या आधारावर जगातील सर्वात मौल्यवान क्रीडा स्पर्धांपैकी एक ठरली आहे. २०२८ मध्ये सुरू होणाऱ्या पुढील व्यावसायिक सायकलमध्ये हे आकडे आणखी वाढण्याची शक्यता आहे.

📌 महत्वाच्या बातम्या

• सुनील तटकरे पुण्यात, सुनेत्रा पवारांची घेणार भेट; विलिनीकरणाच्या चर्चेसह अर्थखात्यावर केले थेट भाष्य
• गोकुळ दूध संघाच्या सत्तासंघर्षात मोठी घडामोड; मंत्री प्रताप सरनाईक आणि संजय राऊतांची भेट
• ऐन दिवाळीत राजकीय घडामोडी; मंत्री प्रताप सरनाईक यांची संजय राऊतांची अचानक भेट