चेंडूशी छेडछाड करण्यात दक्षिण आफ्रिकेचा संघ जास्त तरबेज होता; उस्मान ख्वाजाचा गंभीर आरोप

प्रतिनिधी, 11 नोव्हेंबर: २०१८ च्या वादग्रस्त कसोटी मालिकेदरम्यान चेंडू रिव्हर्स स्विंग करण्यासाठी दक्षिण आफ्रिकेचा संघ ऑस्ट्रेलियन संघापेक्षा खूपच पुढे होता, असा खळबळजनक दावा ऑस्ट्रेलियाचा माजी सलामीवीर उस्मान ख्वाजाने केला आहे. आपला संघ केवळ यजमान आफ्रिकन संघाची बरोबरी करण्याचा प्रयत्न करत होता, असे सांगत त्याने आपल्या आगामी ‘सब्र’ (SabR) या आत्मचरित्रात आफ्रिकन खेळाडूंच्या पद्धतींवर अधिक खुलासे करण्याचे आश्वासन दिले आहे.

दक्षिण आफ्रिका दौऱ्यात चेंडूची स्थिती बिघडवण्यासाठी ऑस्ट्रेलिया एकटाच गैरमार्गाचा वापर करत नव्हता, असे ख्वाजाने सुचवले आहे. त्याच्या मते, रिव्हर्स स्विंग मिळवण्यात आफ्रिकेने विशेष प्राविण्य मिळवले होते आणि ऑस्ट्रेलियन संघ त्यांच्याच पावलावर पाऊल ठेवत होता. एका वाहिनीला दिलेल्या मुलाखतीत त्याने आफ्रिकेच्या एका खेळाडूकडून त्यांच्या पद्धतींबद्दल माहिती मिळाल्याचा दावा केला. “ते यात खूप वाकबगार होते. मी त्यांच्या एका खेळाडूकडून काय ऐकले आणि ते काय करत होते, यावर मी पुस्तकात थोड्या विस्ताराने चर्चा केली आहे,” असे ख्वाजा म्हणाला.

ख्वाजाच्या या वक्तव्यामुळे २०१८ च्या ‘सँडपेपरगेट’ प्रकरणाच्या आठवणी पुन्हा ताज्या झाल्या आहेत. केपटाऊनमधील न्यूलँड्स येथे दक्षिण आफ्रिकेविरुद्धच्या तिसऱ्या कसोटीच्या तिसऱ्या दिवशी ऑस्ट्रेलियन खेळाडू कॅमेरॉन बॅनक्रॉफ्ट सँडपेपरच्या तुकड्याने चेंडूशी छेडछाड करताना टीव्ही कॅमेऱ्यात कैद झाला होता. पंचांचे लक्ष असल्याचे समजताच त्याने तो कागद लपवण्याचा प्रयत्न केला. त्यानंतर तत्कालीन कर्णधार स्टीव्ह स्मिथने संघाच्या वरिष्ठ खेळाडूंनी मिळून चेंडूची स्थिती बदलण्याची योजना आखल्याची कबुली दिली होती.

क्रिकेट ऑस्ट्रेलियाने (CA) केलेल्या चौकशीत डेव्हिड वॉर्नरने हा कट रचल्याचे आणि बॅनक्रॉफ्टने त्याची अंमलबजावणी केल्याचे निष्पन्न झाले. स्मिथला याची कल्पना असूनही त्याने ते थांबवले नाही. या प्रकरणी स्मिथ आणि वॉर्नरवर आंतरराष्ट्रीय तसेच देशांतर्गत क्रिकेटमधून १२ महिन्यांची, तर बॅनक्रॉफ्टवर नऊ महिन्यांची बंदी घालण्यात आली होती. वॉर्नरला सुरुवातीला नेतृत्वाच्या जबाबदारीतूनही दूर करण्यात आले. या प्रकरणामुळे ऑस्ट्रेलियन संघावर मोठी टीका झाली आणि त्यांच्या क्रिकेटमध्ये मोठे बदल झाले.

ख्वाजाच्या ताज्या आरोपांमुळे दक्षिण आफ्रिकेचा माजी कर्णधार फाफ डु प्लेसिसच्या जुन्या प्रकरणांकडेही पुन्हा लक्ष वेधले गेले आहे. २०१३ मध्ये पाकिस्तानविरुद्धच्या कसोटीत चेंडू पँटच्या झिपवर घासल्याबद्दल डु प्लेसिसला मॅच फीच्या अर्धा दंड ठोठावण्यात आला होता. तर २०१६ मध्ये होबार्ट येथे ऑस्ट्रेलियाविरुद्धच्या कसोटीत मिंट चघळताना लाळेचा वापर करून चेंडूशी छेडछाड केल्याप्रकरणी त्याला दोषी ठरवण्यात आले आणि संपूर्ण मॅच फीचा दंड लावण्यात आला होता.

केपटाऊनच्या घटनेनंतर क्रिकेट ऑस्ट्रेलियाने केलेल्या चौकशीवरही ख्वाजाने प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले. तिसऱ्या आणि चौथ्या कसोटीदरम्यान तत्कालीन मुख्य कार्यकारी अधिकारी जेम्स सदरलँड यांनी इंटिग्रिटी हेड इयान रॉय आणि टीम परफॉर्मन्स मॅनेजर पॅट हॉवर्ड यांना तपासासाठी पाठवले होते. ख्वाजाने दावा केला आहे की, केपटाऊन कसोटीत बॅनक्रॉफ्टच्या शेजारी बसूनही त्याची कधीही चौकशी झाली नाही. संपूर्ण संघाने याची जबाबदारी घ्यावी अशी आपली इच्छा होती, आणि चौकशी झाल्यास आपण खरे बोलू हे माहीत असल्यानेच अधिकाऱ्यांनी आपल्याला जाणीवपूर्वक टाळले, असा त्याचा समज आहे.

“संपूर्ण कसोटीत मी कॅम बॅनक्रॉफ्टच्या शेजारी बसलो होतो, पण माझी चौकशी झाली नाही. संघ म्हणून आपण हे स्वीकारायला हवे, असे मला वाटत होते. माझी मुलाखत घेतली तर मी सत्य सांगेन हे त्यांना माहीत होते, म्हणूनच मला विचारण्यात आले नाही असे मला ठामपणे वाटते,” असे ख्वाजाने सांगितले.

“मी फोन येण्याची वाट पाहत होतो, पण तो कधीच आला नाही आणि थेट शिक्षा जाहीर झाल्या, ज्यावर माझा विश्वासच बसला नाही,” असेही ख्वाजा पुढे म्हणाला. या प्रकरणाच्या धक्क्यातून क्रिकेट ऑस्ट्रेलियाचे नेतृत्वही सुटले नाही. तीन महिन्यांनंतर इयान रॉय यांना पदावरून हटवण्यात आले, तर जेम्स सदरलँड यांनी १७ वर्षांनंतर मुख्य कार्यकारी अधिकारी पदाचा राजीनामा दिला. ऑस्ट्रेलियन क्रिकेटच्या संस्कृतीच्या आढाव्यानंतर नोव्हेंबरमध्ये पॅट हॉवर्ड यांनीही आपले पद सोडले.

📌 महत्वाच्या बातम्या

• एकनाथ शिंदेंची रुग्णालयात जाऊन शरद पवारांना भेट; मुख्यमंत्र्यांकडून फोनवरून प्रकृतीची विचारपूस
• देशाला मोदीजी हवे आहेत, राहुल गांधींना अतिडावी व्यवस्था उभी करायचीय: मुख्यमंत्री फडणवीसांचा हल्लाबोल
• सरकार कोणत्याही पक्षाचं असो, सत्तेत ५ मराठा मंत्री असायलाच हवेत: मनोज जरांगे पाटील