भारतात UPI पेमेंट वापरणाऱ्यांची संख्या सातत्याने वाढत आहे. जर तुम्ही दैनंदिन व्यवहारांसाठी SBI च्या UPI सेवेचा वापर करत असाल, तर तुमच्यासाठी एक महत्त्वाची बातमी आहे. बँकेने दिलेल्या माहितीनुसार, देखभालीच्या कामामुळे (maintenance work) ४ सप्टेंबरच्या रात्री काही काळासाठी UPI पेमेंट सेवा उपलब्ध राहणार नाही.
तथापि, या काळात ‘UPI Lite’ सेवा सुरू राहणार असल्याने, ग्राहकांना लहान रकमेचे व्यवहार करण्याचा पर्याय उपलब्ध असेल. चला तर मग, याबद्दलची सविस्तर माहिती जाणून घेऊया.
SBI UPI service outage
SBI च्या माहितीनुसार, ४ सप्टेंबर २०२६ रोजी रात्री १२:१५ ते १:०० या वेळेत UPI सेवा उपलब्ध राहणार नाही. म्हणजेच एकूण ४५ मिनिटांसाठी ही UPI सेवा ठप्प असेल. बँकेने हे देखील स्पष्ट केले आहे की, देखभालीचे काम नियोजित वेळेआधीच पूर्ण होऊ शकते. या कालावधीत ग्राहक लहान व्यवहारांसाठी ‘UPI Lite’ चा वापर करू शकतात. UPI Lite द्वारे प्रत्येक व्यवहारासाठी UPI पिन (PIN) टाकण्याची गरज न पडता १,००० रुपयांपर्यंतचे लहान व्यवहार करता येतात.
UPI द्वारे दररोज एकूण १ लाख रुपयांपर्यंतचे व्यवहार करता येतात. ‘पर्सन-टू-पर्सन’ (P2P) म्हणजेच व्यक्ती-ते-व्यक्ती पेमेंटसाठी दिवसाला २० व्यवहारांची मर्यादा आहे. दरम्यान, काही व्हेरिफाइड मर्चंट कॅटेगरीसाठी अधिक व्यवहार मर्यादा उपलब्ध आहे. ही मर्यादा विमा आणि कॅपिटल मार्केटसाठी (capital market) २ लाख रुपयांपर्यंत, तर IPO, कर भरणा, रुग्णालये आणि शैक्षणिक संस्थांसाठी ५ लाख रुपयांपर्यंत आहे.
सरकार UPI द्वारे केल्या जाणाऱ्या विशिष्ट व्यापारी व्यवहारांवर ‘मर्चंट डिस्काउंट रेट’ (MDR) लागू करण्याच्या तयारीत आहे. यासंदर्भातील अधिसूचना सप्टेंबरच्या मध्यापर्यंत जारी होण्याची शक्यता आहे. मात्र, MDR चा निश्चित दर, व्यवहारांच्या मर्यादा आणि इतर नियम अद्याप अधिकृतपणे निश्चित केलेले नाहीत.
सामान्य नागरिकांनी UPI द्वारे पेमेंट केल्यास त्यांच्याकडून कोणतेही शुल्क आकारले जाणार नाही आणि P2P व्यवहार मोफत राहतील, असे सरकारने स्पष्ट केले आहे. जर MDR लागू केला गेला, तर तो केवळ विशिष्ट व्यापारी व्यवहारांनाच लागू होईल. सध्या UPI व्यवहारांवर कोणतेही MDR शुल्क आकारले जात नाही.
गेल्या काही वर्षांत UPI मुळे डिजिटल पेमेंटची प्रक्रिया अत्यंत सोपी झाली आहे. २०१६-१७ या आर्थिक वर्षात UPI वर सुमारे २ कोटी व्यवहार नोंदवले गेले होते. ही संख्या २०२५-२६ या आर्थिक वर्षात २४,१६२ कोटींच्या वर पोहोचली. या कालावधीत UPI व्यवहारांच्या एकूण मूल्यातही प्रचंड वाढ झाली आहे. एकूण व्यवहारांचे मूल्य २०१६-१७ मधील ०.०७ लाख कोटी रुपयांवरून वाढून २०२५-२६ मध्ये अंदाजे ३१४ लाख कोटी रुपयांवर पोहोचले.
📌 महत्वाच्या बातम्या
- बिडकीन पोलिसांचा पुन्हा नवा प्रताप! चक्क पत्रकारालाच मागितला हप्ता; हवालदार ACB च्या जाळ्यात
- मराठवाड्यात राजकीय रणधुमाळी; ठाकरे पिता-पुत्रांचे दौरे
- ‘सिल्व्हर ओकला शिवसेना झुकवली’; संजय शिरसाटांची संजय राऊतांवर वादग्रस्त टीका
बातम्यांसाठी YouTube चॅनेल Subscribe करा
Subscribe Now
